Podstawy rachunkowości

Rachunkowość to system, który pozwala zobaczyć, co się dzieje w firmie.

System ewidencji procesów gospodarczych oraz ich skutków. Ewidencja ta jest prowadzona w sposób ciągły.

 

Funkcje gospodarcze pełnione prze rachunkowość:

– informacyjna – polega na dostarczaniu informacji do podejmowania decyzji w procesie zarządzania. Informacje te powinny być dostosowane pod względem treści, czasu i stopnia szczegółowości do zarządzania jednostką gospodarczą przez jej wewnętrzne organy, tak, aby podejmowane decyzje umożliwiały osiągnięcie najlepszych wyników rzeczowych i finansowych. Informacje dostarczone przez rachunkowość organom wewnętrznym stanowią natomiast podstawę obliczeń dokonywanych w skali gospodarki narodowej (np. rachunku produktu globalnego, rachunku dochodu narodowego itp.).

kontrolna – jest możliwa dzięki odpowiednio sporządzonej i archiwizowanej dokumentacji zapisów księgowej. Funkcja ta umożliwia ujawnienie wszelkich start spowodowanych przepaścią gospodarczą, niedbalstwem i niegospodarnością. Funkcja ta polega na obronie mienia i obejmuje:

a.) zabezpieczenie majątku przed przywłaszczeniem i zniszczeniem

b.) oddziaływanie na racjonalne wykorzystanie majątku i zapobieganie marnotrawstwu

analityczna – polega na interpretacji przez dodatkowe czynności obrachunkowe i analityczne danych liczbowych dostarczonych przez rachunkowość. Informacje te są zawarte w urządzeniach ewidencyjnych i zbiorczo prezentowane w postaci sprawozdań. Posiadają one określoną treść, która odpowiednio interpretowana pozwala na ocenę działalności jednostki gospodarczej oraz efektywność wykorzystania zasobów, ujawnianie nieprawidłowości, wskazanie rezerw oraz podjęcie racjonalnych decyzji.

dowodowa – związana z dostarczaniem dowodów organom kontroli , ścigania, sądom itp.

 

Rachunkowość obejmuje trzy główne działy:

– księgowość

– kalkulacja

– sprawozdawczość

 

Rodzaje rachunkowości:

– finansowa

– zarządcza

– podatkowa

– bankowa

 

Podstawowe zasady rachunkowości:

  1. zasada memoriału – obowiązek ujęcia operacji gospodarczych w księgach tego okresu, w którym dana operacja wystąpiła
  2. zasada współmierności
  3. zasada kontynuacji działalności – zasada zakłada, że podmiot gospodarczy będzie kontynuował działalność w niezmienionej istotnie formie w dającej się przewidzieć przyszłości
  4. zasada ciągłości – oznacza, aby jednostka w sposób ciągły stosowała przyjęte zasady
  5. zasada realizacji – zyski powstają dopiero w momencie sprzedaży
  6. zasada kosztu historycznego
  7. aktywa są ujmowane zgodnie ze swoją wartością początkową
  8. zasada indywidualnej wyceny /zakaz kompensaty – zasada ta nakazuje tak wyceniać składniki, aby wiernie przedstawić wynik finansowy
  9. zasada wymierności pieniężnej – tylko te operacje, które dają się wyrazić w jednostkach pieniężnych są przedmiotem zainteresowania rachunkowości
  10. zasada rozdzielności przedsiębiorstwa od właściciela – przedsiębiorstwo i właściciele muszą być odrębnie traktowani w księgach rachunkowych
  11. zasada obiektywizmu – sprawozdania finansowe powinny być oparte na obiektywnych dowodach
  12. zasada wyższości treści nad formą – zdarzenia gospodarcze ujmuje się w księgach i wykazuje w sprawozdaniach zgodnie z ich treścią ekonomiczną
  13. zasada periodyzacji – zasada ta nakazuje ujmowanie zdarzeń gospodarczych, w określonych przedziałach czasowych
  14. zasada ostrożności
  15. zasada istotności – istotne dla wyniku operacji finansowej muszą być wyodrębnione w ewidencji. Jeśli natomiast ich waga jest nieznana można je księgować w sposób uproszczony. Jednostka gospodarcza może dokonywać wyborów tylko dopuszczonych ustawą oraz wyodrębniać tylko te zdarzenia, które były istotne dla osiągnięcia wyniku finansowego, wpływały na sytuację finansową i majątkową.

 

Cechy rachunkowości:

– wyrażanie wszystkich procesów i operacji gospodarczych w mierniku pieniężnym

– dokumentacja – dokonywanie zapisów księgowych tylko na podstawie dokumentów źródłowych

– stosowanie do zapisów bieżących specjalnych bieżących urządzeń nazywanych kontami

– realizacja zasady podwójnego zapisu

– zachowanie ciągłości ewidencji

– wzmacnianie rachunkowości poprzez inwentaryzację